13 milyar yıl sonra dünyaya ulaştı: 10 saniye sürdü, tüm dünya ona kilitlendi
Gökbilimciler, insanlık tarihinin en uzak mesafeli ve en eski yıldız patlamasına tanıklık etti. GRB 25 0314A kodlu devasa bir gama ışını, 13 milyar yıl yol kat ederek dünyaya ulaştı.
Tarihe geçen yıldız patlaması, evrenin henüz "bebeklik" döneminde, yani bugünkü yaşının sadece yüzde 5’ine (yaklaşık 730 milyon yıl) sahip olduğu bir dönemde ölen devasa bir yıldızın son çığlığını temsil ediyor.
Sadece 10 saniye süren bu tarihi parlama, Fransa ve Çin ortak yapımı olan SVOM uydusu tarafından fark edildi. Olayın ardından küresel bir seferberlik başladı:
1.5 SAAT İÇİNDE TAM KOORDİNATLARI BELİRLENDİ
NASA, 1,5 saat içinde kaynağın tam koordinatlarını belirledi. Şili ve Kanarya Adaları'ndaki yer gözlemevleri anında takibe başladı.
Aylar sonra James Webb Uzay Teleskobu (JWST), patlamanın ardından kalan ışıltıyı bağlı olduğu galaksiden ayrıştırarak, bunun bir süpernova (yıldız patlaması) olduğunu kesin olarak kanıtladı.
MODERN YILDIZLARA BENZİYOR
Bu keşfin en şaşırtıcı yanı, evrenin bu kadar erken bir döneminde gerçekleşen patlamanın fiziksel özelliklerinin, günümüzdeki modern süpernovalarla büyük benzerlik göstermesi oldu. Bilim insanları, evrenin ilk yıldızlarının çok farklı karakterlere sahip olmasını beklerken, bu bulgu yıldız evrimi teorilerini yeniden gözden geçirmeyi gerektirebilir.
Bu olay, doğrudan gözlemle bugüne kadar kaydedilmiş en uzak süpernova olarak tarihe geçti. Evrenin karanlık döneminden çıkan bu ilk ışıklar, galaksilerin nasıl oluştuğunu anlamamız için bir altın anahtar niteliğinde.