İşsizlik, modern ekonomilerin kaçınılmaz bir gerçeği olmasına rağmen, bireyler ve toplumlar üzerinde ciddi sosyal, ekonomik ve psikolojik etkileri bulunmaktadır.

İşsizliğin nedeni olarak pek çok faktör söylenebilir. Ancak, ekonomik döngüler, teknolojik gelişmeler, küreselleşme ve sektörel dönüşümler ana nedenler olarak ön plana çıkmaktadır.

İşsizlik, öncelikle bireyleri hem maddi hem de psikolojik olarak olumsuz etkilemektedir. Bunun dışında, tüm toplumu etkileyen aşağıda belirtilen ciddi sonuçları da doğurmaktadır.

Ekonomik büyümede yavaşlama: İşsizlik, tüketim harcamalarının azalmasına ve yatırımların durmasına neden olarak ekonomik büyümeyi yavaşlatmaktadır.

Sosyal gerilimler: İşsizlik, gelir eşitsizliğini artırarak sosyal gerilimleri tetikleyebilmekte, suç oranlarının artması, toplumsal huzursuzluk, siyasi istikrarsızlık ve boşanma oranlarının artması gibi sosyal sorunlara yol açabilmektedir.

İşsizlik sigortasının önemi

İşsizlik sigortası, temel olarak işsiz kalan bireylere geçici bir gelir desteği sağlayarak yukarıda belirttiğimiz olumsuz etkileri kısmen de olsa azaltmayı amaçlamaktadır.

Bu çerçevede, işsizlik sigortası, işsiz kalan bireylere temel ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri asgari bir gelir sağlamak suretiyle iş arama sürecinde maddi sıkıntı yaşamamalarına katkı sağlamaktadır.

Yine, sosyal koruma anlamında, işsizlik sigortası, işsizliğin neden olduğu sosyal dışlanmayı önleyerek toplumsal dayanışmayı güçlendirmektedir.

Aynı zamanda işsizlik sigortası, işsizlerin tüketim harcamalarını destekleyerek ekonomik istikrara da katkı sağlamaktadır.

İşsizlik Sigortası Fonu gelir ve gider durumu

Kasım/2025 ayı İşsizlik Sigortası Fonu Bültenine göre 30 Kasım 2025 tarihi itibariyle İşsizlik Sigortası Fonunun gelir-gider durumu aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Tablo 1- İşsizlik Sigortası Fonu Gelir ve Gider Tablosu

(Bin TL)

2023

2024

2025

Ocak-Kasım

2025 Kasım

TOPLAM GELİR

189.915.308

335.987.013

455.452.771

50.231.839

İşçi ve İşveren Primi (%1 İşçi, %2 İşveren)

82.148.496

162.184.971

218.615.036

24.472.625

Devlet Katkısı (%1)

27.382.832

54.061.657

72.871.679

8.157.542

Faiz Gelirleri

44.970.136

95.332.471

135.017.049

15.582.943

Diğer Gelirler

35.413.843

24.407.914

28.949.007

2.018.730

TOPLAM GİDER

117.270.967

173.966.364

220.764.498

21.755.470

İşsizlik Ödeneği

21.673.856

45.730.000

71.573.935

6.064.074

Kısa Çalışma Ödeneği

1.251.944

9.202

52.647

2.504

Nakdi Ücret Desteği

703.151

2.581

747

94

Yarım Çalışma Ödeneği

55.161

87.406

93.409

5.740

Ücret Garanti Fonu Ödemesi

29.485

125.886

38.285.485

51.160

Aktif İşgücü Programları

13.096.283

30.868.158

26.255.439

4.227.281

İşbaşı Eğitim Programları

38.615.715

22.162.637

79.373.446

2.790.555

Teşvik ve Destek Ödemeleri

39.932.441

71.057.841

4.630.805

8.174.539

Diğer Giderler

1.912.931

3.922.652

439.523

MENKUL KIYMET VE NAKİT FON VARLIĞI

196.951.096

358.971.745

593.660.018

Söz konusu bilgilere göre, İşsizlik Sigortası Fon varlığı Kasım/2025 ayı sonu itibariyle 593 milyar 660 milyon 18 bin TL’ye ulaşmıştır.

Yine, Fon bültenine göre, 2025 Kasım ayı sonu itibarıyla Fon varlığının %76,54’ü tahvilde, %23,46’sı’u mevduatta değerlendirildiği anlaşılmaktadır.

İşsizlik ödeneği miktarları

Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık sigorta prime esas kazançları (SGK matrahı) dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %40’ı olarak hesaplanmakta, ancak, bu şekilde hesaplanan işsizlik ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının %80’ini geçememektedir.

2026 yılında işsizlik ödeneği, asgari ücrete yapılan %27 oranındaki zamla birlikte artış göstermiştir.

Buna göre, 2026 yılındaki en düşük ve en yüksek aylık işsizlik ödeneği tutarları aşağıda gösterilmiştir.

Tablo 2- 2026 Yılı İşsizlik Ödeneği Tutarları

İşsizlik Ödeneği Miktarı (Aylık/TL)

Damga Vergisi

Net İşsizlik Ödeneği Miktarı (Aylık/TL)

En düşük ödenek tutarı

13.212,00

100,28

13.111,72

En yüksek ödenek tutarı

26.424,00

200,56

26.223,44

İşsizlik ödeneği alma şartları

İşsizlik ödeneğinden yararlanmak için belirli şartların sağlanması gerekmektedir.

- Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak: Çalışanın, işsizlik maaşına hak kazanabilmesi için işten çıkarılma sebebinin kendi isteği ve kusurundan kaynaklanmamış olması gerekmektedir.

- Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak: İşten ayrılmadan önceki son 120 gün boyunca hizmet akdine tabi olarak sigortalı çalışmış olmak şarttır.

- Son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak: İşsizlik maaşı alabilmek için, hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün süreyle işsizlik sigortası primi ödenmiş olması gerekmektedir.

-Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde İş-Kur’a başvurmak: İşten ayrıldıktan sonraki 30 gün içinde en yakın İş-Kur birimine şahsen veya elektronik ortamda başvurmak gerekmektedir. Mücbir sebepler dışında 30 gün içerisinde başvurulmaması halinde, başvuruda gecikilen süre, toplam hak sahipliği süresinden düşülmektedir.

İşsizlik ödeneği süreleri

İşsizlik ödeneği, hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde:

-600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olanlara: 180 gün (6 ay)

-900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olanlara: 240 gün (8 ay)

-1080 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olanlara: 300 gün (10 ay)

süreyle verilmektedir.

İşsizlik ödeneği başvurusu ve ödeme süreci

İşsizlik ödeneği başvuruları, hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İş-Kur birimine şahsen giderek veya elektronik ortamda www.iskur.gov.tr adresinden yapılabilmektedir. Genel olarak başvurular izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılmakta ve işsizlik ödeneği, her ayın beşinde aylık olarak ödenmektedir. Ödemeler, İş-Kur’a bildirilen banka hesap numaraları (IBAN) aracılığıyla, kayıtlı banka hesap numarası bulunmaması durumunda ise PTTBank aracılığı ile yapılmaktadır.

İşsizlik ödeneğinin kesildiği durumlar

İşsizlik ödeneği almakta iken;

-İş-Kur tarafından teklif edilen mesleklerine uygun ve son çalıştıkları işin ücret ve çalışma koşullarına yakın bir işi haklı bir nedene dayanmaksızın reddedenlerin,

-İşsizlik ödeneği aldığı dönemde kayıt dışı olarak çalıştığı tespit edilenlerin,

-Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almaya başlayanların,

- İş-Kur tarafından önerilen meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimini haklı bir neden göstermeden reddeden veya kabul etmesine rağmen devam etmeyenlerin,

- İş-Kur tarafından yapılan çağrıları zamanında cevaplamayan, istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen sürede vermeyenlerin işsizlik ödenekleri kesilmektedir.

Sonuç olarak; İşsizlik ödeneği, işsiz kalan bireylerin maddi kayıplarını kısmen de olsa telafi etmeyi amaçlayan önemli bir destek olup, 2026 yılında işsizlik ödeneği miktarları, asgari ücrete yapılan %27 oranındaki zamla birlikte artmıştır. İşsiz kalan vatandaşların bu ödenekten yararlanabilmeleri için gerekli şartları sağlamaları ve belirtilen süreler içinde başvurularını yapmaları gerekmektedir.