7 milyon tonluk saatli bomba: Elektrikli araçların batarya çıkmazı derinleşiyor
Çin, elektrikli otomobil devriminde dünya lideri olsa da şimdi bu hızın faturasını ağır bir çevre kriziyle ödüyor. 2030 yılına kadar çöpe çıkacak milyonlarca ton batarya, hem yasa dışı pazarları körüklüyor hem de doğa için büyük bir tehdit oluşturuyor.
- CHIP Online
- Foto Galeri
- Chip Galeri
- 7 milyon tonluk saatli bomba: Elektrikli araçların batarya çıkmazı derinleşiyor
Elektrikli araçlar yollara ilk çıktığında her şey daha temiz bir dünya vaadiyle başlamıştı. Ancak bu madalyonun bir de karanlık yüzü var. Bugün Amerika’dan Avrupa’ya kadar birçok pazarda yüksek fiyatlar ve şarj hızı gibi sorunlar tartışılsa da Çin, çok daha büyük ve tehlikeli bir problemle boğuşuyor: Ömrünü tamamlamış milyonlarca batarya… Ülkedeki elektrikli araç patlaması o kadar hızlı gerçekleşti ki, eskiyen bataryaları güvenli bir şekilde yok edecek altyapı bu hıza ayak uyduramadı.
Batarya yorgunluğu: Hızlı büyümenin bedeli
Çin, devlet destekli teşviklerle "Yeni Enerji Araçları" sektöründe dünyayı geride bırakırken, Kasım 2025 verilerine göre yeni otomobil satışlarının yaklaşık %60'ını elektrikli modeller oluşturdu. Fakat bu devasa filo şimdi yaşlanıyor. Bataryalar performansını kaybediyor ve eski modeller yeni teknolojilerin gölgesinde kalıyor. Uzmanlar, 2030 yılına kadar Çin pazarında yaklaşık 7 milyon ton bataryanın "ruhunu teslim edeceğini" öngörüyor. Küresel çapta lityumun %99 saflıkta geri kazanılması gibi umut verici yöntemler gelişse de Çin'deki devasa yığınlar için bu çözümler henüz yeterli değil.
Denetimsiz geri dönüşümcüler ve yasa dışı riskler
Eski bataryaların geri dönüşümü aslında iki yolla oluyor: Ya tamamen parçalanıp metalleri yeni bataryalar için kullanılıyor ya da evlere enerji sağlamak gibi daha hafif görevlere yönlendiriliyor. Ancak Çin'de "merdiven altı" olarak tabir edilen denetimsiz geri dönüşümcüler kendi kurallarını çoktan koydu bile. Hükümet düzenlemelerini hiçe sayan bu işletmeler, eski bataryalara daha yüksek paralar ödeyip onları satın alıyor. Daha sonra bu hücreleri yeniden düzenleyip "yeni" paketler gibi piyasaya sürerek büyük bir güvenlik riski yaratıyorlar.
