Yapay zeka devrimi ve yeşil enerji dönüşümünün yarattığı talep patlaması, bakır fiyatlarında tarihi bir yılı geride bıraktırdı. 2025 yılında yüzde 42'ye varan artış kaydeden bakır, 2009'dan bu yana en iyi performansını sergiledi.

---

01 Ocak 2026, 12:12

Küresel emtia piyasaları 2026 yılına girerken, geride bıraktığımız 2025 yılına "kızıl metal" bakır damgasını vurdu. Londra Metal Borsası'nda (LME) işlem gören bakır, yıl genelinde yaklaşık yüzde 42 değer kazanarak sanayi metalleri arasında liderliğe oturdu. Bakırın libresi ise 2025'te yüzde 41,9 artış göstererek 2009 yılından bu yana görülen en hızlı yıllık yükselişini kaydetti.

Fiyatlardaki bu sert yükselişte, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim döngüsü, yapay zeka yatırımları ve arz tarafındaki kritik kesintiler belirleyici oldu.

Yapay zeka ve veri merkezleri talebi körükledi

Analistler, 2025'te yaşanan yükselişi sadece dönemsel bir dalgalanma olarak değil, yapısal bir değişimin işareti olarak görüyor. Özellikle yapay zeka (AI) teknolojisinin ihtiyaç duyduğu veri merkezlerinin inşası, bakır talebinde yeni bir ana sütun oluşturdu.

Veri merkezleri için gerekli olan yüksek kapasiteli enerji hatları, transformatörler ve soğutma altyapıları bakırı vazgeçilmez kılıyor. Sektör uzmanlarına göre, veri merkezi geliştiricileri, bakır maliyeti toplam bütçenin küçük bir kısmını oluşturduğu için fiyata bakmaksızın alım yapmayı sürdürdü. Yapay zeka ve elektrifikasyon kaynaklı bu talep artışının, küresel bakır tüketimini 2035 yılına kadar üçte bir oranında artırması bekleniyor.

Arz krizleri yılı: Madenler talebe yetişemedi

Talep tarafındaki bu iştaha karşın, 2025 yılı arz güvenliği açısından zorlu geçti. Dünyanın en büyük ikinci bakır madeni olan Endonezya'daki Grasberg ocağında meydana gelen kaza, küresel arzın yaklaşık yüzde 3,2'sini etkileyerek fiyatları yukarı itti. Buna Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki sel felaketleri ve Şili'deki madenlerde yaşanan kaya patlamaları da eklenince küresel arz zincirinde ciddi sıkıntılar baş gösterdi.

Trump etkisi: ABD'ye bakır akını yaşandı

ABD Başkanı Donald Trump'ın ticaret politikaları da 2025 fiyatlamalarında ana oyunculardan biriydi. Trump'ın bakır ithalatına yönelik tarife getirme planları, tüccarların gümrük vergileri devreye girmeden önce ABD'ye metal yığmasına neden oldu.

Yılın sonlarına doğru ABD'ye 650 bin tondan fazla metal girişi yaşanırken, bu durum ABD dışındaki piyasalarda arz sıkışıklığı yaratarak fiyatları küresel ölçekte destekledi. Trump'ın Temmuz ayında bakır ithalatına yüzde 50 tarife getireceği yönündeki açıklamalarıyla bakırın libresi 5,92 dolarla rekor kırmıştı.