Bir insan, kendi horlamasından neden uyanmaz?
Yanınızda uyuyan kişi horlamasıyla odayı inletirken nasıl bu kadar huzurlu uyuyabiliyor? Bu sorunun cevabı, beynimizdeki talamus bölgesinin kendi çıkardığımız sesleri nasıl kodladığında yatıyor.
- CHIP Online
- Foto Galeri
- Chip Galeri
- Bir insan, kendi horlamasından neden uyanmaz?
Gecenin bir yarısı, yanınızdaki kişinin adeta bir motor gürültüsüyle horlayarak uyuması sizi çileden çıkarırken, onun hiçbir şey olmamış gibi uykusuna devam etmesi adaletsiz görünebilir. "Bu gürültüde nasıl uyuyabiliyor?" sorusu, horlayan biriyle yatak paylaşan herkesin ortak isyanı haline geldi. Bilim dünyası, bu sinir bozucu durumun arkasında hem beyin yapımızın hem de vücudumuzun alışkanlıklarının yattığını söylüyor.
Beynimizin akıllı filtresi: Talamus
Aslında horlayan insanlar zaman zaman kendi gürültülerine uyanıyor. Yapılan araştırmalar, horlayan kişilerin gece boyunca farkında olmadan defalarca kısa süreli uyanışlar yaşadığını gösteriyor. Ancak bu uyanışlar o kadar kısa sürüyor ki, kişi sabah uyandığında hiçbirini hatırlamıyor. Sydney Uyku Terapisi Merkezi'nden Dr. Manish Shah, beynin bu gürültüyü "önemsiz" olarak kodladığını belirtiyor.
Burada asıl görevi beynimizdeki "talamus" bölgesi üstleniyor. Talamus, dışarıdan gelen sesleri süzgeçten geçiren bir bekçi gibi çalışıyor. Sokaktaki trafik sesine veya evin içindeki sıradan gürültülere alışmamızı sağlayan bu bölge, kişinin kendi çıkardığı horlama sesini de "tanıdık ve zararsız" olarak işaretliyor. Yani beyniniz, kendi horlamanızı bir tehlike sinyali olarak algılamadığı için sizi tam anlamıyla uyandırmıyor.
Horlamayı görmezden gelmek tehlikeli olabilir
Yanınızdaki kişi derin uykusunda horlamaya devam ederken, bu durumun sadece bir gürültü kirliliği olmadığını bilmek şart. Özellikle uyku apnesiyle birleşen şiddetli horlamalar, kişinin gece boyunca yüzlerce kez nefesinin kesilmesine ve kalbinin yorulmasına yol açıyor. Bu durum uzun vadede yüksek tansiyon, kalp krizi ve diyabet gibi ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor. Uzmanlar, horlamanın sadece yatak arkadaşını rahatsız eden bir ses değil, vücudun verdiği bir imdat çağrısı olabileceği konusunda uyarıyor.
Bu gürültüyü durdurmak mümkün mü?
Eğer bu ses yüzünden uykusuz kalıyorsanız, çözüm sandığınızdan daha basit yöntemlerle başlayabilir. Uyku tıbbı uzmanları, sırt üstü yatmanın yerçekimi nedeniyle horlamayı tetiklediğini söylüyor. Yan yatmak ya da başı hafifçe yüksekte tutmak, hava yolunu açarak gürültüyü önemli ölçüde azaltıyor.
Daha ileri seviyeler için ise CPAP adı verilen ve sessiz bir fısıltı düzeyinde çalışan uyku makineleri devreye giriyor. İlk başlarda bu cihazın sabit sesi de rahatsız edici gelse de, bir süre sonra talamus bu sesi de "düşük öncelikli" olarak sınıflandırıyor ve hem horlayan hem de yanındaki kişi için huzurlu geceler başlıyor.