AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, dünya genelinde milyonlarca insanın artık tek tuşla işlemlerini yapılabildiği borsa, binlerce yıllık geçmişe sahip bulunuyor. Belgeler, borsanın ilk adımlarının Anadolu topraklarında atıldığını gösteriyor.

Bugün, Kütahya'nın Çavdarhisar ilçesi sınırlarında yer alan Aizanoi Antik Kenti, Roma İmparatorluğu'nun en önemli ticaret merkezlerinden biriydi.

📲 Artık haberler size gelsin
AA'nın WhatsApp kanallarına katılın, önemli gelişmeler cebinize düşsün.

🔹 Gündemdeki gelişmeler, özel haber, analiz, fotoğraf ve videolar için Anadolu Ajansı
🔹 Anlık gelişmeler için AA Canlı

Bu merkezde, Macellum adlı yapıda günlük ürünlerin satıldığı bir pazar vardı. Milattan sonra 301 yılında İmparator Diocletianus'un enflasyonla mücadele için yayımladığı Tavan Fiyatlar Fermanı ve mal satış bedelleri yapının duvarlarına kazındı.

<br class="k-br" />

Yağdan ayakkabıya, köleden seramiğe, öğretmen maaşından tarım işçisinin günlük ücretine kadar birçok ürün ve hizmet için fiyatların belirlendiği bu yer, bugün "dünyanın ilk borsası" olarak görülüyor.

Avrupa'da borsacılığın gelişimi

Modern borsa tarihi ise Kıta Avrupası'nda İtalya, Hollanda ve Belçika gibi ülkelerde girişimlerle başladı. 13. yüzyılda Venedikli tüccarların işlemlerini takiben senetlerin bulunmasıyla bölgede borsacılığın gelişimi hızlandı.

Bu süreçte kurulan Amsterdam Borsası (1602) ise modern borsanın ilk örneği olarak kabul ediliyor. Bu borsa, 1602 yılında Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'nin hisselerinin alınıp satılması için kuruldu ve ilk halka arzı gerçekleştirdi.

İlerleyen süreçte İngiltere ve ABD'de kurulan borsalarla bu ülkeler finansın merkezi haline geldi. Londra Borsası 1800'lü yılların başında kurulurken New York Borsası 1792'de işlemlere başladı.

Osmanlı'da Dersaadet Tahvilat Borsası 1873'te kuruldu

Osmanlı'da borsa benzeri işlemler, 1800'lü yıllarda Kırım Savaşı sonrası iç borçlanma senetleriyle başladı. Devlet, "esham" adı verilen tahvillerle borçlanıyor, bu senetlerin alım satımı ise Galata bankerleri eliyle yürütülüyordu. Havyar Han ve Galata çevresi bu dönemin gayri resmi borsa merkezleriydi.

1873'te çıkarılan nizamnameyle Dersaadet Tahvilat Borsası resmen kurulurken 1906'da adı Esham ve Tahvilat Borsası olarak değiştirildi.

Cumhuriyet döneminde ise çıkarılan "1929 Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsaları Kanunu" borsaya kurumsal kimlik kazandırdı. Borsa, 1938'de Ankara'ya taşındıysa da aracılık faaliyetlerinin neredeyse tamamen durmasıyla 1941'de yeniden İstanbul'a dönüldü.

Sermaye piyasalarının yeni etüt çalışmaları 1960'lı yıllarda yapıldıysa da borsada yeni bir hukuki zemin oluşturulamadı.

Gelişen teknolojiler ve artan ilgiyle birlikte 1980’li yıllarda modern bir borsa ihtiyacı ortaya çıktı ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının (İMKB) kuruluş süreci hızlandı.