Şair Haydar Ergülen, Fazıl Say’a yazdığı açık mektupla hem kişisel anılarını hem de Türkiye’nin kültürel ve siyasal hafızasına dair tanıklıklarını kaleme aldı. Haydar Ergülen’in BirGün’de bugün kaleme aldığı köşe yazısına göre, kedilerden şiire, Metin Altıok’tan Madımak’a uzanan bu metin; sanat, dostluk ve kayıplar etrafında şekillenen uzun bir yolculuğu gözler önüne seriyor.

Ergülen'in yazısının tamamı ise şöyle:

"Kedilerin müziği sevdiği bilinir. Kedi sahipleri demeyeceğim, kedilerle yaşayanlar bilir, başta caz olmak üzere pek çok müziğe kuyruk danslarıyla katılır kediler. Salsa, samba yapanına rastlamadım ama bizim ne yazık ki çoktan Göçmüş Kediler Bahçesi’nde uyuyan kedilerimiz Mısır ile Kiraz, Açık Radyo’nun en sadık dinleyicileriydiler. Ömer Madra da geçen yıl Açık Radyo’nun yayın lisansı iptal edilince yaptığı konuşmaya, “En çok Haydar Ergülen’in kedileri için üzülüyorum” sözleriyle başlayarak, ilk kedilerimizi Türkiye muhalefet hareketleri tarihinin simge kedileri olarak kaydettirmiş oldu, sağolsun, radyosu hep açık olsun!

Üzgün Kediler Gazeli kitabım 2007’de yayımlandı, 18 yıl olmuş, benim en çok satan şiir kitabım oldu, 2025 yılında 23. baskısında. Okunan, yeni baskılar yapan başka şiir kitaplarım da var ama en çok o üzgün kitap!

Niye bunca okunduğunu bilmiyorum, adındaki ‘üzgün’den olsa, Keder Gibi Ödünç (2005) kitabımın da onun kadar okunması gerekirdi! ‘Keder’ var üstelik onda. Daha 14. baskıda! Gazelin de klasik şiir türü olarak o kadar meraklısı olduğunu sanmıyorum, akademik ilgiyi saymazsak tabii! Geriye kalıyor kediler! Sanıyorum kitabın bunca ilgi görmesi kediler yüzünden! Özellikle de “Üzgün Kediler Gazeli” şiirinden. Kitabı ve o şiiri okuyanları da bir sürpriz bekliyor ama, onu da okuyacaklara bırakayım artık! Okuyanlar zaten biliyor!

(Bu arada İdilikler adlı şiir, Yedilikler adlı 7 cümlelik aforizmalar kitabım var, 2026’da Kedilikler başlıklı, ortaya karışık bir kitap yayımlayacağım, hem üçlemeyi tamamlayacağım hem de bakalım kedili kitaplar okunuyor mu?)

‘GEZGİN’İM METİN ALTIOK

Metin Altıok, en sevdiğim şairlerden, Türkçenin Ankara sesli güzel şairi. Ankara sevenler için benzersiz, doğumyerim, anakucağım, babaocağım, kardeşotağım olan Eskişehir’den sonra, hatta onunla birlikte en sevdiğim kent. En sevdiğim şairleri de ilk orada tanıdım, önce Gülten Akın’la sonra Metin Altıok’la, beraber yetiştiğimiz, yoldaşım da olan şair arkadaşlarımla Başkentte tanıştım.

Metin abi hakkında çok yazı yazdım, ilk kitabı Gezgin(1976) cebimde yıllarca gezdirdiğim tek şiir kitabıdır. Yayımlandığı yıl ODTÜ’de öğrenciydim, hemen aldım, sonra da şairiyle tanıştım. O yıllarda değerli eleştirmen, felsefeci, sevgili Füsun Akatlı ile evliydi. Kızları Zeynep 6-7 yaşlarındaydı. Evlerine gider gelirdim. Sonra Metin abi Bingöl’e gitti, bağlar bozuldu, Füsun da İstanbul’a geldi, aynı reklam ajansında, devridaim olsun sosyalist patronumuz Ersin Salman’ın Ajans Ada’sında yollarımız kesişti. Ankaralı çoktu ajansta, reklam yazarı arkadaşlarım Can Kartoğlu, Oğuzhan Akay da Ankaralı’ydı ama, türküyü Füsun’la biz dinlerdik, Ruhi Su başta elbette, dudağından eksik olmayan bir ağızlığı vardı Füsun’un, transistörlü radyosunda çalan türkülerin de sisi, karı, boranı, dumanı. Hem Füsun tüterdi hem radyosu!

Tomris Uyar’ı da Ankara’da Füsun ve Metin’in evinde tanımıştım, başkalarını da. Tabii en çok da Turgut Uyar ve Edip Cansever’le buluşmaları, Hisar’da mıydı, Avcı diye bir meyhaneye gitmeleri, içmeleri, konuşmaları, hem özendiğimiz hem merak ettiğimiz şeylerdi.

Türkiye’de bugünkü karanlık rejim, tam olarak 12 Eylül 1980 askeri darbesiyle başladı, 12 Mart 1971 askeri muhtırası havayı bulandırmış, bahar değil faşizm Ankara’nın sisli yamaçlarına ilk o zaman inmişti! 24 Şubat 1993’de gazeteci deyince akla ilk gelen değerli isim Uğur Mumcu’nun katledilmesi, 5 ay sonra 2 Temmuz 1993’de Sıvas Madımak Oteli katliamında 35 canın yakılarak öldürülmesi, laikliğe yönelik en büyük, en yakıcı başlangıçlardı. Şeriat devleti kurmak isteyenler her türden muktedirin de desteğiyle yasal ya da gizli örgütlenmeyi hızlandırdılar. Geldik bugüne, Eylül 2025’e, Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran partinin, Cumhuriyet devriminin önderi Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün kurduğu CHP’nin, Cumhuriyet savcıları eliyle kapatılmasının söz konusu olduğu, rejimin açık diktatörlüğe tırmandığı kapkara günlere!

Canım şairim, sevgili Gezgin’im, yakışıklı Metin ağabeyim, en yakınlarımdan, can arkadaşlarımdan, yüreği mi gülüşü mü gözleri mi sesi mi, hangisi daha güzel, daha içten, daha dost denilse, hepsi birden diyeceğim sevgili Behçet, Asım abi, Uğur, Asaf, Hasret, Nesimi Çimen... 35 canımızı o yangında şehit verdik. Cumhuriyetin kurulduğu yerde, Sivas’ta, 70. yılında cumhuriyet için 35 şehit!

AHMET SAY’IN OĞLU

“Babasını tanırım!” Ankara’da özellikle 1970-80 arası yaşayan, bulunan, yazar çizer, sanatçı, yayıncı, gazeteci, eski TRT’li, akademisyen, üniversiteli, entelektüel, sendikacı, siyasi, sol çevreden kime sorsan, yaşı 65-70’in üstünde olan pek çok kişiden bu yanıtı alırsınız. Baba Ahmet Say. Öykücü, müzik yazarı, dergici, yayıncı, solcu bir güzel adam. Oğlunu dünya tanıyor zaten, üstelik çoooook uzun zamandır, Fazıl Say. Ahmet Say’a da “Fazıl Say’ın babası” deniliyordu.

Ankara’da üniversite öğrenciliğim sırasında şair Mehmet Taner’in Tan Yayınları ve Tan Dergisinde çalışmıştım. Enis Batur yönetirdi. Tan sigorta şirketiydi, ofis Kuğulu Park’a karşıydı, depo ise Kızılay’da Mediha Eldem Sokak’ta. Bir daireyi birkaç yayınevi paylaşıyordu. Tan’la birlikte, sanıyorum Ankara Yazarlar Kooperatifi Ayko ile Cemal Süreya’nın girişimiyle yayıma başlayan Türkiye Yazıları Dergisi ve yayınlarının deposu oradaydı. Haftada bir gün oraya gidiyordum. Türkiye Yazıları’nın kadrosundan, şiirimizin ustalarından, şiirini de kendisini de çok sevdiğim Ahmet Telli ve Ahmet Say da çoğunlukla orada olurlardı. Ahmet abiyle şiir toplantılarında, etkinliklerde, Veysel Öngören’in Ankara günlerinde sık sık bir araya gelirdik. Çok iyi bir dergiydi Türkiye Yazıları, Metin Altıok’tan Ali Cengizkan’a, Gültekin Emre’ye pek çok güzel şiir kitapları yayımladılar ayrıca.

O sıralarda Ahmet Say’ın oğlu Fazıl’dan konuşulur, ‘harika çocuk’ benzetmesi yapılarak, ne müthiş bir piyanist olduğu, ilerde dünya çapında bir yorumcu olacağı da söylenirdi. O karanlık günlerde bunların beni ne kadar sevindirdiğini anlatamam. Darbe olurdu, geçerdi, sanat kalırdı ve aydınlanmış halk gençlerine sahip çıkar, cumhuriyeti savunur, hakkı olan daha ileri bir düzene mutlaka geçerdi! Böyle inanırdım. Fazıl Say da bu güzel günlerin ilk işaret fişeklerindendi işte.

Fazıl’ı dünya tanıdı, ne mutluluk, ülkesini her yerde savundu, övgüyle söz etti ondan, ülkesinde de çok sevildi. Aile dostları olan Metin Altıok şiirlerinden bir oratoryo besteledi. Çok çalışkan, çok üretken, çok yaratıcı bir piyanist, bir yorumcu olarak sayısız albüm yayımladı. Hepsini severek dinliyorum elbette. Nisan 2008’de Metin Altıok ailesi ve Kırmızı Kedi Yayınevi tarafından düzenlenen Metin Altıok Şiir Ödülü’nün ilki Üzgün Kediler Gazeli kitabıma verildi. Sevincimi anlayabilirsiniz. Çok güzel bir tören oldu, Füsuncuğum aramızdaydı, Yaşar Kemal, Genco Erkal, başkaları... Sezen Aksu da söyledi o akşam Fazıl Say da çaldı. Sonra yemek yedik, içki içtik, Fazıl Say’la Ankara’dan, dostlardan, o eski günlerden konuştuk.

O gece mi söyledi anımsamıyorum, sonra mı, “Üzgün Kediler Gazeli” şiirimi besteleyecekti. Sonra bu yazıyı yazmak için baktım, 2016’da da facebookta şiirlerimi çok beğendiğini ve şiiri bestelemek istediğini yazmış. Sevgili anneciğini yitirdiği günlerde havaalanında karşılaştık, Japonya’ya gidiyordu, başsağlığı diledim, ‘yalnız o şiiri değil kitaptan başka şiirleri de besteleyeceğim’ dedi, bunu yazdı mı bir yerde, bilmiyorum.

Sevgili Fazıl Say,

Güzel müzik yolculuğun çooooook uzun yıllar sürsün, müzisyenler ve ressamlar yazarlardan, özellikle şairlerden daha çok yaşıyorlar, çok yaşa, çok üret, çok gez, ben de gelecek yıl, 2026’da 70 olacağım, başka şiirlerimi olmasa da, “Üzgün Kediler Gazeli”ni bestelemen benim için çok büyük bir armağan olacak. Olmasa da ne gam, zaten “Alevi Dedeler Rakı Masasında” diye bir albüm yaptın, ben de Alevi dedesiyim, eh Metin Altıok ödül töreninde de birlikte rakı içmiştik, ona sayarım artık, hu erenler, aşk ile!"

Odatv.com