Şu anda tüm dünya; Trump’un bu sabah yataktan hangi yanından kalkacağına dair endişe içinde. Sağından kalkmışsa dünya o gün huzur buluyor, solundan kalkmışsa büyük endişe duyuyor

Elimde, Eurasiagroup’un “Top Risk 2026” raporu var ve ilk 10 riski başlıklamış; “ABD siyasi devrimi, Ezici güç, Donroe doktrini, Kuşatma altındaki Avrupa, Rusya’nın ikinci cephesi, Devlet kapitalizmi, Çin’in deflasyon tuzağı, Yapay zekânın kullanıcılarını yemesi, zombileşmiş gümrükler ve su silahı.”

Bunların içinde ağırlık kazanan risk, Trump’un şahsiyetiyle vücut bulan, tiranlaşma tehlikesi… Öyle ki ne BM güvenlik konseyi, ne Dünya Ticaret Örgütü, ne de G20, BRICK gibi oluşumlar umurunda… En büyük risk, Trump ve kafasına estiği gibi dünya jandarmalığını azıya alması, herkese ayar vermesi…

DONROE DOKTRİNİ: BİZZAT BEN GELİRİM

Monroe doktrini; 19’ncu YY sonunda ortaya çıkmış, dış güçleri; “Amerika kıtasına tecavüz edilmesi halinde” güç kullanacağı konusunda uyarmasıdır. Başkan Donald Trump'ın yönetimi, bu doktrini daha da ileri götürüp diyor ki; “ekonomik zorlama, ittifak kurma halinde, bizzat ben gelir cezalandırırım.”

Peki, bunu yapar mı? Başladı bile… Venezuela operasyonu için, bırak izin almayı, Kongre’ye bilgi dahi vermedi. Hatta “sırada Küba var” dedi ve “Grönland’a ihtiyacım var” bahanesiyle Danimarka’dan toprak istedi. Aslında savaş çıkarmak için yeterince tahrik edici adımlar, sözler ve sataşmalar bunlar.

İKİ SORU İKİ CEVAP / Trump riskine dair…

Trump’u durduracak kimse yok mu?

Şu anda yok. Gerçi bazı ülkeler; “biz Venezuela değiliz, bize böyle davranamaz” dese de kuru ve zayıf protestolar yapabildi. Fakat henüz bu güç gösterme krizine girmiş ABD başkanına karşı çıkılmış değil.

Çin ve Rusya’nın tutumu ne olur?

Şimdilik “itidal” çağrısındalar. Rusya’nın Ukrayna’yı, Çin’in Tayvan’ı ilhak etme niyeti, ABD’nin yayılma histerisine itirazı frenlemiş görünüyor. Devler arasında “kayıkçı dövüşü” söz konusu olabilir.

NOT

GÜCÜN EN BÜYÜK ZAAFI; DAHA FAZLA GÜÇ TALEBİ

Eskiden krallar, onlar için ne yaparsan yap, bunu “bir tür borç geri ödemesi” gibi görürler ve şunu söylerlerdi; “daha…” Zira kendisine itiraz edilmemiş bir güçperest; sadece komşularını değil, tüm dünyayı ele geçirme sanrısına düşer. İskender’inden Cengiz’ine ve şimdi de Trump’una dek…

GÜÇ LÛGATI

Güç kirlenmesi: Gücü tek elde toplayıp daha sonra bu gücü yönetememe hali

Tiranlık: Hiçbir kuruma veya otoriteye hesap vermeyen lider veya yönetici profili

Sakin güç: Değerli liderlerin kaba kuvvet kullanmadan güç sergileyebilme kabiliyeti

Kaba kuvvet: Sorunları, diplomasi veya ikna yöntemiyle değil, silah gücüyle çözme tercihi

(*) “Kodum mu mu oturturum.”  Bu cümleyi, Trump’ın son açıklamalarından yola çıkarak ben uydurdum.