ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun, Cumartesi günü bir telefon görüşmesi gerçekleştirdikleri ve bu görüşme sonrasında, ABD'nin İran'a yönelik olası bir operasyonu ihtimaline karşı İsrail'in üst düzey alarma geçtiği öne sürüldü.

Reuters haber ajansına görüşmeyi doğrulayan bir ABD'li yetkili hangi konuların ele alındığına dair detay vermezken  "yüksek alarm" durumunun somut olarak ne tür adımlar anlamına geleceğine yönelik herhangi bir bilgi de aktarmadığı kaydedildi.

New York Times gazetesi de ABD'li bürokratlara dayandırdığı haberinde, Başkan Donald Trump'ın son günlerde İran'a yönelik olası yeni askeri müdahale seçenekleri konusunda bilgilendirildiğini yazdı. Haberde, Trump'ın Tahran'a yönelik tehditlerini hayata geçirmeyi ciddi şekilde değerlendirdiği ifade edildi. Wall Street Journal ise İran'a nasıl bir saldırı düzenlenebileceğine dair ilk görüşmelerin yapıldığını, seçenekler arasında askeri tesislere yönelik geniş çaplı hava saldırılarının da bulunduğunu bildirdi.

Geçen yıl Haziran ayında, İsrail ile İran arasında, ABD'nin de hava saldırılarıyla İsrail'i desteklediği 12 günlük bir savaş yaşanmıştı. Başbakan Netanyahu, Economist dergisinde yayımlanan mülakatında, İsrail'e saldırması durumunda bunun İran için korkunç sonuçlar doğuracağını bir kez daha dile getirdi.

İran Meclis Başkanı Kalibaf, ABD'nin ülkesine saldırması halinde İsrail ve ABD üslerinin kendileri için "meşru hedef" haline geleceğini belirttiFotoğraf: Shadati/Xinhua/dpa/picture alliance

Bu arada İsrail Avrupa Birliği'ne çağrıda bulunarak İran Devrim Muhafızlarının Brüksel tarafından "terör örgütü" listesine dahil edilmesini istedi.

İran'dan karşı saldırı tehdidi

İran yönetimi ise olası bir ABD operasyonuna karşı, ezeli düşmanları İsrail ve ABD'yi misilleme ile tehdit etti. Dubai merkezli Arap kanalı El Arabiye'nin aktardığına göre İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'nin herhangi bir saldırısının İsrail'e ve bölgedeki ABD askeri üslerine "meşru hedefler" olarak kendileri tarafından saldırılmasına yol açacağını söyledi.

Donald Trump, kendi sosyal medya platformu Truth Social'da yaptığı paylaşımda, "İran, belki de hiç olmadığı kadar özgürlük istiyor. ABD yardıma hazır!!!" ifadelerini kullanmıştı.

Can kaybı artarken internet hala kapalı

Bu arada ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı HRANA'nın verilerine göre, yaklaşık iki haftadır süren kitlesel protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı 192'ye yükseldi, 2 bin 600'den fazla kişi de gözaltına alındı. Bu arada ülkede internetin neredeyse tamamen kesilmiş olduğu ve buna rağmen ülkenin 185 şehrinde gösterilerin sürdüğü bildiriliyor.

Dünya genelinde internete erişimi izleyen NetBlocks kuruluşu, İran'daki internet kesintisinin 60 saati aştığını bildirirken Tahran'ın bu kesintiyle göstericiler arasındaki iletişimi zorlaştırmayı ve şiddet görüntülerini engellemeyi amaçladığı tahmin ediliyor. Bu durumun geçmişte olduğu gibi kanlı bir bastırma operasyonunun habercisi olabileceği endişesi paylaşılıyor.

Muhalefet ve sürgün çağrıları

Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, İran halkına "uzun kabusun sona ereceğini" söylerken 1979'da devrilen Şah'ın oğlu Rıza Pehlevi de Graham ve Trump'a destekleri için teşekkür etti. ABD'de sürgünde yaşayan Pehlevi, günlerdir  İran halkını ülke çapında grevlere ve meydanları işgal etmeye çağırıyor. Gösterilerde atılan Pehlevi yanlısı sloganlar, eylemcilerin bir kısmının eski monarşinin mirasına umut bağladığı şeklinde yorumlanıyor.

İran parlamentosu üyeleri, "terörist" olarak nitelendirdikleri göstericileri topluca kınadıFotoğraf: tasnimnews

İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ise protestoları sert bir dille kınayarak göstericileri "ülkeye zarar veren fitneciler" olarak nitelendirdi ve sert bir müdahale sinyali verdi.

İran'da protestolar neden başladı?

İran'da 2025'in son Pazar günü yerel para birimi riyaldeki yüksek değer kaybına öfkelenen, muhafazakar  olarak da bilinen Tahran esnafı sokağa çıktı. Ekonomik krize gösterilen tepki kısa sürede rejim karşıtı bir hâl aldı ve ülke geneline yayıldı. Hükümet bir dizi ekonomik reform sözü verse de ülkenin ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney göstericilere sert müdahaleden yana açıklamalar yapıyor.

İsrail ve ABD'nin göstericilere güçlü ve açık şekilde destek vermesi de ülkede rejim yanlılarını öfkelendiriyor. Hükümetin bazı üyeleri protestocuları İsrail ajanı olmakla suçluyor. İsrail'in geçen yılki saldırılarının ardından ülkede onlarca kişi İsrail ajanı oldukları suçlamasıyla idam edilmişti.

Reuters,dpa / ETO,ET