Kaynak:Milliyet

Venezuela, jeolojik olarak dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip ülkelerden biri. Yapılan ölçümlere göre rezerv büyüklüğü 300 milyar varilin üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Yani varili 60 dolardan hesaplanırsa 18 trilyon dolarlık bir petrol rezervine sahip bir ülke. Venezuela’nın petrolünün çıkartılması, ağır yapısı nedeniyle özel işleme yöntemleri gerektiriyor ve yüksek yatırım ve teknolojiye ihtiyaç duyuyor.

Ülke petrol ihracatına dayanarak ekonomisini şekillendirirken, PDVSA adıyla bilinen devlet petrol şirketi sektörü kontrol ediyor. Venezuela küresel enerji piyasalarında stratejik bir önemde olmasına rağmen üretim kapasitesi siyasi, ekonomik ve altyapı sorunları nedeniyle potansiyelin altında kaldı. 2024 yılında petrol ihracatından yaklaşık 17.5 milyar dolar gelir elde eden Venezuela’da 2024-2025 döneminde petrol sektörü, ABD tarafından uygulanan yaptırımlar, tankerlere el koyma ve yeni kısıtlamalar nedeniyle baskı altında varlığını sürdürmeye çalıştı.

ÇİN KONTROLÜNDE

Venezuela’nın muazzam petrol yatakları halihazırda Çin, Rusya ve İran’ın kontrolünde. Yaptırımlar nedeniyle şeffaf olmayan kanallardan satışı gerçekleştiriliyor ve Maduro petrolden elde ettiği paralarla iktidarını ayakta tutmaya çalışıyor. ABD açısından sorun Venezuela petrolünün kendi denetimi dışında kullanılması. ABD, Maduro yönetimine yaptığı bu müdahale ile Çin finansmanını, petrolün çıkarılmasındaki Rus teknik ortaklığını ve İran’ın lojistik desteğini Venezuela’dan uzaklaştırmayı amaçlıyor. ABD aynı zamanda ağır petrol teknolojisinde de çok üstün bir konumda olduğu için Venezuela petrolünü daha az maliyetle çıkartabilecek kapasiteye sahip. ABD şirketleri, özellikle Orinoco Kuşağı’ndaki ekstra ağır petrolün çıkarılmasında kritik olan buhar enjeksiyonu, upgrading ve seyreltme (diluent blending) teknolojilerinde küresel lider konumda. Bu teknolojilerin Venezuela’da devreye girmesi, üretimi kısa sürede artırabilir; ancak aynı zamanda petrol üretiminin teknolojiye bağımlı hâle gelmesi, ABD’ye sahada kalıcı bir jeopolitik kaldıraç sağlayacaktır.

PİYASALARA SINIRLI ETKİSİ OLDU

ABD’nin Venezuela’ya müdahalesi piyasalarda sınırlı bir etkiye neden oldu. Müdahale hem yıl başı sonrasında sakin bir ortamda hem de Cuma günü Amerikan piyasaları işlemleri kapandıktan sonra gerçekleşti. Maduro’nun yakalanıp yurtdışına çıkarıldığının açıklanması da tansiyonu düşük seviyeye indirdi. Müdahale petrol piyasalarında jeopolitik risk primi oluşturdu ve Brent petrol fiyatlarında küçük bir yükselişe neden oldu. Brent petrol varil başına 60.75 dolar, ABD ham petrolü ise 57.32 dolar seviyesinde kapandı. Arz endişeleri risk olarak fiyatlara yansırken Venezuela petrol üretiminin düşük olması ve küresel arz fazlası nedeniyle etkinin sınırlı kaldığı değerlendiriliyor.