Modern tarihin kaydettiği en büyük 5 deprem
Doğanın devasa gücü karşısında insanlık tarihinin en zorlu sınavları saniyeler içinde verildi. Bilimsel veriler ışığında, modern ölçüm cihazlarının kaydettiği en şiddetli beş depremi ve bu devasa enerji boşalmalarının dünyada bıraktığı kalıcı izleri araştırdık.
- CHIP Online
- Foto Galeri
- Chip Galeri
- Modern tarihin kaydettiği en büyük 5 deprem
Doğa olayları arasında insan hayatına en sert müdahale edenlerin başında hiç kuşkusuz depremler geliyor. Yer kabuğunun derinlerinde sessizce biriken devasa bir enerjinin saniyeler içinde yüzeye ulaşması, sadece coğrafyayı değil toplumsal düzeni de kökten değiştiriyor. Modern bilim sayesinde artık bu sarsıntıları ölçebiliyor, büyüklüklerini karşılaştırabiliyoruz. Ancak kaydedilen en güçlü sarsıntıların hikayeleri, rakamların çok ötesinde trajediler ve değişimler barındırıyor.
Depremlerin gücünü tarif ederken genellikle bir rakam telaffuz ediyoruz ancak bu rakamların arka planı oldukça şaşırtıcı. Eskiden sıkça duyduğumuz Richter ölçeği, yerini artık çok daha hassas ölçüm yapan Moment Magnitüd ölçeğine bıraktı. Bu sistem logaritmik bir temele dayanıyor; yani kağıt üzerinde gördüğünüz bir birimlik artış, aslında açığa çıkan enerjinin yaklaşık 32 kat büyümesi demek. Bu matematiksel gerçek, 8 büyüklüğündeki bir depremi 7 büyüklüğündekinden çok daha yıkıcı bir canavara dönüştürüyor.
İnsanlık, ölçüm teknolojilerinin geliştiği son yüzyılda doğanın sınırlarını zorlayan büyüklükte olaylara tanıklık etti. İşte yer kabuğunun en sert kırılma anları...
5. 1952 Severo-Kurilsk Depremi - 9,0 büyüklüğünde
4 Kasım 1952’de Rusya'nın Kamçatka Yarımadası açıklarında meydana gelen deprem, büyüklük olarak 9’un üzerine çıkan ilk sarsıntılardan biri olarak kayıtlara geçti. Asıl yıkımı ise sarsıntının kendisi değil, ardından gelen devasa tsunami dalgaları yaptı. Kuril Adaları'nda bulunan Severo-Kurilsk kasabası, üç ayrı dalga halinde kıyıya ulaşan tsunamilerle neredeyse tamamen yok oldu.
Yaklaşık 6.000 kişinin yaşadığı kasabada, çok sayıda insan hayatını kaybetti. Net rakam bilinmemekle birlikte, ölü sayısının 10.000 ila 15.000 arasında olduğu tahmin ediliyor. Tsunami öylesine güçlüydü ki, binlerce kilometre uzaktaki Hawaii kıyılarında dahi büyük maddi hasara yol açtı ve dalgalar Yeni Zelanda ile Peru’ya kadar ulaştı.
4. 2011 Tōhoku Depremi - 9,1 büyüklüğünde
11 Mart 2011’de Japonya’nın doğu kıyılarında meydana gelen Tōhoku depremi, yalnızca yerel bir felaket değil, aynı zamanda küresel etkiler yaratan bir doğa olayıydı. 9,1 büyüklüğündeki bu sarsıntı, deniz tabanında geniş çaplı bir yer değiştirmeye yol açtı. Binlerce kilometrekarelik alan 50 metreye yakın kaydı ve okyanus tabanı 10 metreden fazla yükseldi.
