Portföy yapısında makas açılıyor
En zengin yüzde 10 ile en yoksul yüzde 10 arasında gelirden aldıkları pay arasındaki makas 13 kata ulaşmışken aynı adaletsizlik yatırımlarda da kendini gösteriyor. EKONOMİ’nin 1 milyon lira üzeri portföyü olanların ve diğerlerinin toplam yatırımlardaki payı hesabına göre en adaletsiz yatırım milyonerler ile diğerleri arasında 23 kata yakın fark olan fonlar oldu, toplam mevduatta bu uçurum 4.5 kat olarak gerçekleşti.
ŞEBNEM TURHAN
Türkiye’de tıpkı gelirde olduğu gibi yatırım dağılımında da en yüksek miktarlı yatırım yapanlar ile en düşük miktarlı yatırım yapanlar arasındaki uçurum her geçen yıl açılıyor. TL, döviz, kıymetli maden, hisse senedi ve fon yatırımcıları arasında 1 milyon lira ve üzeri yatırım yapanlar toplam yatırımlardan aldıkları pay 2025 yılında artış gösterdi. TL mevduatta 1 milyon lira üzeri yatırım yapanların toplam yatırımdan aldıkları pay 3.32 puan, dövizde 5.2 puan, hisse senedinde 2.2 puan, fonlarda 2.62 puan yükselirken geçen yıla yükselişiyle damga vuran kıymetli maden yatırımlarında en zenginlerin payı tam 21 puan artış gösterdi.
Uçurumun en yüksek olduğu yatırım aracı fon
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Türkiye’de en zengin yüzde 10 ile en fakir yüzde 10’un gelirden aldığı pay arasında yaklaşık 13 katlık bir fark var. Bu adaletsizlik yatırımda da kendini gösteriyor. EKONOMİ olarak tüm yatırım araçlarında 1 milyon lira üzeri yatırımı olanların portföy büyüklüğünün toplam içindeki payını ve son 1 yıldaki değişimini hesapladık. Buna göre en adaletsiz yatırım aracı en düşük portföy sahipleriyle en yüksek portföy sahipleri arasında 23 kat fark olan yatırım fonlarında gerçekleşirken son 1 yılda toplam portföy milyonerlerin pay artışında ise kıymetli madenler mevduatı 22 puanlık artışla dikkat çekti.
Yatırım araçlarında sadece hisse senedi ve fonlarda portföy büyüklüğü Merkezi Kayıt Kuruluşu verileri ile 1 milyon lira ve üzerinde ayrıştırılıyor 10 milyon liraya kadar yatırımcı portföyleri takip edilebiliyor. Ancak TL, döviz ve kıymetli maden mevduatlarında ise Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu sadece 1 milyon üzeri mevduatlara yönelik ayrımı yayınlıyor. EKONOMİ olarak tüm yatırım araçlarında benzerliği sağlayabilmek için 1 milyon lira üzeri yatırımlardaki pay değişimlerini ele aldık.
Toplam mevduatta milyoner payını 4.71 puan artırdı
BDDK verilerine göre1 milyon lira üzeri yatırımı olanların portföy büyüklüğünün toplam mevduat içindeki payı 2024’te yüzde 76,76 iken 1 yılda 4.71 puan artarak yüzde 81,74’e yükseldi. Toplam mevduatta 1 milyon lira altı portföye sahip olanlarla 1 milyon lira üzeri portföye sahip olanlar arasındaki makas da 2024'teki 3.3 kattan 2025'te 4.5 kata yükseldi ve 1.2 puan daha adaletsiz bir yapıya işaret etti. Milyonerler portföy büyüklüğü bakımından toplam mevduat içinde en yüksek paya sahip olsa da sayı bakımından da tam tersi bir durum söz konusu. 1 milyon lira üzeri portföyü bulunanların sayısının toplam mevduat yatırımcısı içindeki payı 2024'te yüzde 1,02 idi 2025'te sadece 0.35 puan artarak yüzde 1,37'ye çıktı. Yani yatırımcı sayısı bakımından çoğunluk 2024'te yüzde 98,98 payla, 2025'te ise yüzde 98,63 payla portföy büyüklüğü 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara ait. Ama bu yatırımcıların hepsinin portföyü bile milyonerlerin yanına yaklaşamıyor.