İran’ın başkenti Tahran’da 5’inci günü geride bırakan protestoları yapanları, kimler oluşturuyor, hangi etkenler sokağa çıkmayı tetikledi… Ekonomik temellere dayalı mı, yoksa topyekün düzen mi hedef alınıyor. Tahran’da bağımsız gazetecilik yapan Abolfazl Ajalli’ye orada yaşananları ve gelişmelerin nedenlerini sorduk…

-Merhabalar, Oda TV'ye hoş geldiniz. Abolfazl Bey, dünya İran'ı konuşuyor. Biz de Türkiye olarak komşumuzda neler olup bittiğini merak ediyoruz. Ekranlara bakıyoruz… büyüyen gösteriler var. Özellikle de Tahran'da…Bu göstericiler ne istiyor? Sokaklara çıkmalarının, tepkiler göstermelerinin, bazı yerlerde bazı savaş alanına benzer bu görüntülerin ortaya çıkmasının nedeni nedir?

Evet herkese iyi geceler. Öncelikle şunu söylemem lazım. Medyada aktarılan görüntüler sadece olayın bir yanı… Daha doğrusu protestolar o kadar da geniş çaplı değil. Bugün Tahran'da hayat devam ediyor. Sokaklar çok sakin. Ama bazı mahallelerde, bazı yerlerde 100 kişi, 200 kişi, böyle toplanmalar var. Nasıl başladı? Birkaç gün önceydi, döviz kuru artışına karşı Tahran pazarında bazı protestolar oldu. Yani bugün gördüğümüz görüntüler ortaya çıktı. Aslında şiddet eylemlerini yapanlar arasında Batı’ya dayanan bazı gruplar var. Yani Batı’ya bağlı, İsrail rejimine bağlı bazı gruplar var. Ve bunlar güvenlik güçlerine, polis güçlerine ateş ediyorlar. Çok fazla şiddet meyilli eylemler yapıyorlar.

-Şunu netleştirelim. 28 Aralık'ta başlayan eylemler, esnaf ve tüccarların yoğunlukla katıldığı eylemlerdi. Şimdi siz de az önce dediniz, döviz kuru artması kaynaklı. Yani ekonomik temelli bir protesto söz konusu. Ama bir yandan da diyorsunuz ki amaçları farklı olanlar var, yani oradaki sisteme karşı art niyetli olarak dış güçler tarafından yönlendirenler de var diyorsunuz. Şimdi bu ikiye mi ayrılıyor? Yani iki farklı eylem mi var aynı eylemin içerisinde iki farklı unsur mu var orayı biraz açabilir misiniz?

-Aslında bakarsanız bugün defalarca yani bu kaç gün içerisinde İran yetkilileri defalarca bu protestoları hoş karşıladılar. Yani haklı karşıladılar. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın da bu konuda bir konuşması oldu. Yani itiraz edenler haklı bu konuda. Güvenlik güçleri yetkilileri de bu tür konuşmalar yaptılar. Hatta birkaç gün önce bir video klip yayınlandı. O esnaf ve tüccar arasında, bazı kişilerin farklı yöne çekmeleri, çabaları vardı ve esnaf onları linç etti. Yani kendi topluluklarından çıkarttılar. Esasında ekonomi temelinde olan itirazlardır. Esnaflar, “Biz ülkemizi seviyoruz, biz devletimizi seviyoruz. İtirazlarımız olabilir ama barışçıl bir şekilde itirazımızı dile getiriyoruz” diyerek söz konusu kişileri kendi topluluklardan uzaklaştırdılar.