Tarımın en zor yılı; 14 temel üründe çiftçi zarar etti
Zirai donla başlayan 2025, kuraklık, plansız üretim, düşük alım fiyatları ve artan maliyetlerle tarımı adeta kilitledi. Türkiye genelinde ekimi yaygın 20 temel üründen 14’ünde çiftçi yılı zararla kapattı; üretim düştü, gıda enflasyonu derinleşti.
Türkiye tarımı, son yılların en ağır sınavlarından birini 2025’te verdi. Şubat, mart ve nisan aylarında yaşanan zirai don felaketi, yılın geri kalanında kuraklık, ürünlerin tarlada kalması, düşük alım fiyatları ve yüksek girdi maliyetleri ile birleşti. Ortaya çıkan tablo, hem üretici gelirlerinde ciddi kayıplara hem de gıda fiyatlarında kalıcı baskıya yol açtı.
Sektör temsilcilerine göre sorun yalnızca iklim kaynaklı değil. Plansız üretim, bazı ürünlerde arz fazlası yaratırken, ithalat politikaları iç piyasada fiyatları baskıladı. Sonuç olarak, ülke genelinde yaygın olarak ekilen ürünlerin büyük bölümünde çiftçi 2025’i zarar hanesiyle kapattı.
**ÜRETİMDE SERT GERİLEME
**2025’te üretim miktarları birçok üründe belirgin şekilde düştü.
Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler: %9 azaldı
Sebzeler: %0,9 geriledi
Meyveler, içecek ve baharat bitkileri: %30,9 düşüş gösterdi
Tarımda izlenen 20 temel üründen yalnızca 6’sı üreticisine kazandırırken, 14 ürün çiftçiyi zarara sürükledi.
**KAYBETTİREN ÜRÜNLER
**BUĞDAY
Kuraklık nedeniyle özellikle kuru tarım alanlarında ciddi verim kaybı yaşandı. Rekolte %13,7 düşerek 17,95 milyon tona geriledi. Sulu tarım yapan çiftçiler ise düşük alım fiyatı ve prim desteğinin olmaması nedeniyle maliyetlerini karşılayamadı.
MISIR
Üretim %4,9 artsa da ithalat kapılarının açılması ve yüksek maliyetler nedeniyle fiyatlar geriledi, çiftçi kazanç sağlayamadı.
ÜZÜM
Zirai don rekolteyi %27,5 düşürdü. Buna rağmen fiyatların artmaması, üzümü kazandırmayan ürünler arasına soktu.
DOMATES
Rekolte %7,6 azaldı. Piyasa fiyatlarının düşük seyretmesi, domates üreticisini zararla karşı karşıya bıraktı.
ÇELTİK
Sezon başında satış yapanlar görece avantajlı olsa da genel tabloda üretici ne kazandı ne kaybetti.
AYÇİÇEĞİ
Kuraklığın en sert vurduğu ürünlerden biri oldu. Üretim %11,8 azaldı; fiyatlar verim kaybını telafi etmeye yetmedi.
ZEYTİN
“Yok yılı” etkisiyle rekolte %34,7 düştü. İç piyasadaki fiyat oynaklığı ve ihracat belirsizliği 2026 için de risk oluşturuyor.
PATATES
Üretim %7,2 azaldı. Rekolte düşmesine rağmen fiyatlar yükselmedi; üretici zarar etti.
