Bilgisayar dünyasında hız denince akla hep işlemci frekansları ya da ekran kartı güçleri gelse de, aslında asıl büyü işletim sisteminin bu donanımları ne kadar akıllıca yönettiğinde saklı. Son dönemde Microsoft tarafında NVMe SSD'ler için veri aktarım hızını %80 artıran güncellemeler ve BitLocker yükünü işlemcinin sırtından alan yenilikler konuşuluyor.

Ancak perde arkasında çok daha kritik bir teknoloji, yani "önbellek farkındalıklı zamanlama" (CAS) meselesi, Windows ve Linux arasındaki rekabeti yeni bir boyuta taşıdı.

Bir işlemcinin çekirdekleri ne kadar güçlü olursa olsun, eğer işletim sistemi hangi işi hangi çekirdeğe göndereceğini bilemezse o güç boşa gidiyor. Windows 10 ve 11, özellikle AMD'nin Ryzen X3D gibi özel mimarili işlemcilerinde bu dengeyi kurmak için gelişmiş sürücülerle uzun zamandır iş birliği yapıyor. Burada temel amaç, işlemcinin önbelleğini (L3 cache) en verimli şekilde kullanmak.

Yani verinin işlemciye en yakın noktada tutulması ve "boşa düşme" ihtimalinin en aza indirilmesi hedefleniyor. Microsoft, bu teknolojiyi aslında Windows 10'dan beri kernel düzeyinde sessiz sedasız uyguluyor olsa da detayları pek paylaşmıyordu.

Linux cephesinde %44'lük sıçrama

Şimdi ise Linux dünyasından bu konuda dev bir hamle geldi. Yayınlanan son çekirdek yamaları, Linux'un da artık işlemci önbelleğini çok daha hassas bir şekilde takip edeceğini doğruluyor. Test sonuçları oldukça çarpıcı; bazı özel görevlerde performans artışı %44 seviyelerine kadar ulaşıyor.

Şimdilik sadece işlemcinin son seviye önbelleği (L3) üzerinde yoğunlaşan bu güncelleme, sistem belleği (RAM) gibi daha yavaş katmanlara ihtiyaç duymadan hız artışı sağlıyor. Bu durum, donanımı değiştirmeden sadece yazılım dokunuşuyla bilgisayarın nasıl bir canavara dönüşebileceğini bir kez daha kanıtladı.