İş gücü tasarrufu sağlayan teknolojiler ile yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşmasının, yenilenebilir enerji sektöründeki istihdam yapısını dönüştürmesi bekleniyor.

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ile Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından hazırlanan "Yenilenebilir Enerji ve İstihdam - Yıllık Değerlendirme 2025" raporuna göre jeopolitik ve ekonomik belirsizliklerle artan otomasyon, sektör istihdamındaki artış hızını sınırlayan başlıca unsurlar oldu.

Rapora göre dünya genelinde yenilenebilir enerji sektöründe istihdam 2024'te 2023'e göre yüzde 2,3 artarak 16,6 milyona ulaştı. Sektör, 2023'te tüm zamanların en yüksek artışını kaydederek istihdamını 2022'ye göre yüzde 18,2 artırmış ve 16 milyon 200 bin kişiye çıkarmıştı.

Böylece, küresel kurulumlardaki artışa rağmen yenilenebilir enerji istihdamında büyüme, ilk kez belirgin biçimde yavaşladı.

Temiz enerji sektöründe Çin liderliğini koruyor

Rapora göre Çin, entegre ve büyük ölçekli tedarik zincirleri sayesinde ekipmanları rakipsiz fiyatlarla sunabilmesi nedeniyle hem kapasite kurulumunda hem de ekipman imalatında liderliğini sürdürdü.

Çin, 2024'te küresel toplamın yüzde 44'üne karşılık gelen yaklaşık 7,3 milyon kişilik yenilenebilir enerji istihdamı oluşturdu.

Avrupa Birliği, 2023 ile aynı seviyede kalarak 1,8 milyon istihdamla Çin'i izledi, Brezilya'da yenilenebilir enerji istihdamı 1,4 milyona ulaştı. Hindistan ve ABD’de ise istihdam artışı sınırlı kaldı ve sırasıyla yaklaşık 1 milyondan 1,3 milyona ve 1,1 milyona yükseldi.

Güneş enerjisi istihdamda ilk sırada

Teknoloji bazında değerlendirildiğinde güneş fotovoltaik (PV) sektörü, kurulumların ve panel üretim tesislerinin hızlı genişlemesi sayesinde istihdamda liderliğini sürdürdü.

Güneş PV sektörü, 2024'te 7,3 milyon kişiye istihdam sağladı. Küresel PV istihdamının yüzde 75'i Asya ülkelerinde yoğunlaşırken Çin, tek başına 4,2 milyonluk istihdamla başı çekti.

Sıvı biyoyakıtlar, 2024'te 2,6 milyonluk istihdamla güneş PV'nin ardından ikinci sırada yer aldı. Bu alandaki istihdamın yüzde 46,5'i Asya’da gerçekleşti.

Hidroelektrik enerji, 2,3 milyonluk iş gücüyle üçüncü sırada yer alırken rüzgar enerjisi sektörü, 1,9 milyonluk istihdamla onu izledi.

stihdamda kapsayıcılık ve eşitlik vurgusu

Raporda, sayısal verilerin ötesinde yenilenebilir enerji iş gücünde daha fazla kapsayıcılık ve eşitlik ihtiyacına işaret edildi.

Kadınlar ve engelliler başta olmak üzere hiçbir toplumsal grubun dışlanmaması gerektiği vurgulanan raporda, yenilenebilir temelli enerji geleceğinin farklı yetenekler ve bakış açılarıyla şekillenmesinin öneminin altı çizildi.

Rapora göre her iki grubun da mevcut potansiyeli yeterince değerlendirilmiyor ve bu durum, bilinçli, çok yönlü ve sistematik politikaların hayata geçirilmesini gerekli kılıyor.