Her yıl olduğu gibi geçen senede Atatürk biyografisi ile ilgili kitaplar yayınlandı.

-Alev Coşkun’un Atatürk’ün liderlik tarzını incelediği “Atatürk Karar ve Tavır”,

-Naim Babüroğlu’nun Kurtuluş Savaşı’ndan Cumhuriyet’in ilanına uzanan zorlu yolculuğu, belgeler ışığında anlattığı “Atatürk ve Cumhuriyet”,

-Yılmaz Vurkaç’ın, Atatürk’ün okuma sevdasını konu alan analitik eseri “Atatürk ve Kitap”,

-Jean Melia’nın erken Cumhuriyet dönemini ele aldığı “Mustafa Kemal’in Türkiye’si 1920”,

-Haydar Aksoy’un, Kemalist atılımı ve bu devrime yönelik saldırıları yazdığı “Kemalizm ve Yaşam”…

Bunlar salt bu sene benim ulaşabildiğim Atatürk ile ilgili eserler…

Yurt dışında; George W. Gawrych, Atatürk’ün askeri liderlikten devlet kuruculuğuna geçişini detaylı şekilde anlatan kapsamlı biyografi kitabı, “Atatürk: Father of the Republic of Turkey” adıyla çıktı.

Şurası gerçek ki hiçbiri; Yılmaz Özdil’in altı yıl önce yayınladığı “Mustafa Kemal” biyografi kitabı kadar polemik konusu yapılmadı. Kitap ne kadar etkileyici ise o kadar çok konuşuluyor ülkemizde…

“Nutuk” başta olmak üzere Atatürk’ü anlatan geçmiş yıllardaki kitaplar hep yeni baskılar yapıyor...

Atatürk kitaplarını hatırlatmamın sebebi var:

Atatürk’ün ilk biyografisini kim yazdı?

MUSTAFA KEMAL’İN İLK PORTRESİ MISIR’DA YAYINLANDI

Suriyeli gazeteci, tarihçi ve yazar Emin Muhammet Sait (1890-1967), Arap dünyasında modern tarih yazımı ve basın faaliyetleriyle tanınmış bir entelektüeldi. Mısır’da uzun süre yaşayan Sait, 20’nci yüzyıl Arap milliyetçiliği ve Ortadoğu siyaseti üzerine etkili eserler kaleme aldı…

Mısırlı gazeteci, akademisyen ve siyasetçi Kerim Halil Sabit (?-1964) ise, Kahire’nin önde gelen gazetelerinden el-Mukaddem’in başyazarlığını yaptı, Mısır’da basın ve siyaset alanlarında önemli roller üstlendi…

Yıl, 1922.

Henüz büyük kurtuluş olmamış, emperyalistler ve onların kuklası Yunan ordusu Anadolu’dan kovulmamıştı…

İki gazeteci Emin M. Sait ve Kerim H. Sabit Kahire’de Mustafa Kemal’in biyografisini yazdı.

Atatürk’ün ilk yayınlanan biyografisiydi: “Siret-i Mustafa Kemal Paşa ve Tarih ül-Hareke et- Türkiye el- Vataniye fi Anadol.”

Emin Bey, Mustafa Kemal’i Birinci Dünya Savaşı’nda Suriye cephesi döneminden tanıyordu, üç kez sohbet etmişlerdi.

Kitapta Mustafa Kemal, “Büyük Kahraman”, “Kılıcın Efendisi”, “İslam’ın ve Doğu’nun Kahramanı” olarak anlatıldı. O devirde Anadolu’da kullanılan “Gazi Hazretleri” tabirini bu yazarlar da kullandı.

Yazarlar, Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde verilen Milli Mücadeleyi gıptayla izleyip takip ve takdir etmişlerdi.

Kitabın ön sözünde yazılış amaçlarını anlatırken şu sözcükleri yazdılar:

-“Bu büyük kumandanın, bu samimi vatanperverin ortaya çıkışı, Şark’ın hâlâ zekâ hazinesi, himmet deposu ve milli hayatın umut kapısı olduğunu ispat etmiştir…”

Arap halkı olarak, “Sevr Antlaşmasını kılıçla paramparça eden Kemalist (al-kemaliyyin) başarısından” gurur duyduklarını vurguladılar.

Arap halkları için yazılmış bu kitapta; Mustafa Kemal, anti-emperyalist, İslam dünyasının onurunu savunan, Batı’ya karşı sömürgecilik karşıtı, örnek alınması gereken bir lider olarak sunuldu…

Ne yazık ki kitap, neredeyse yüz yıl sonra Prof. Zekeriya Kurşun tarafından Türkçeye kazandırıldı: “Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın Hayatı: Anadolu’da Türk Milli Mücadelesi.”

Peki, Batı’da ilk Atatürk kitabı ne zaman yazıldı?

AVRUPA’DAKİ İLK MUSTAFA KEMAL KİTABI

Avrupalı bir yazara ait ilk Mustafa Kemal biyografisini kim yazdı: Dagobert von Mikusch (1874-1950), Avusturyalı diplomat, gazeteci, yazardı.

Tarih, siyaset ve Doğu-Batı ilişkileri üzerine kaleme aldığı eserlerle özellikle Avrupa’da dikkat çekti. En çok 1928’de Mustafa Kemal hakkında yazdığı biyografik eserle bilindi:

-“Gasi Mustafa Kemal, zwischen Europa und Asien” (Avrupa ile Asya Arasında Gazi Mustafa Kemal Paşa.”

Kitap kısa sürede sekiz dile çevrilip Paris, New York, Londra, Kopenhag, Helsinki, Bükreş, Budapeşte, Milano’da satışa çıktı.

Kitabın rağbet görmesinin sebebi Mustafa Kemal’in Avrupa’da büyük merak unsuru olmasıydı. Ayrıca, yazar Mikusch’un Osmanlı’nın son dönemi ile Milli Mücadele yıllarında İstanbul, Viyana, Berlin hattında görevler ve temaslar yürütmesi, Osmanlı’yı Mustafa Kemal’i yakından tanıyan nadir Batılı gözlemcilerden biri olmasıydı.

Kitap, Atatürk’ü nasıl ele aldı? Ne Batı’ya hayran taklitçi, ne de Doğu’yu reddeden biri olarak anlattı.

Alt mesaj şuydu: “Türkiye geri kalmış bir Doğu ülkesi değildir; Mustafa Kemal gibi bir liderle yeni bir uygarlık projesi yürütmektedir...”

Atatürk biyografileri yazılmaya devam edilecek.

Yeni yılda sevdiklerinize kitap hediye ediniz. Ne dedi Atatürk:

-“Ben çocukken fakirdim. İki kuruş elime geçince bunun bir kuruşunu kitaba verirdim. Eğer böyle olmasaydı, bu yaptıklarımın hiçbirini yapamazdım…”

Soner Yalçın

Odatv.com