Pnömoni halk arasında bilinen adıyla zatürre, akciğer dokusunun iltihaplanmasına yol açar. Özellikle kış aylarında görülen en öldürücü enfeksiyon hastalıklarından biridir… 
İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, bugünlerde görülme sıklığı artan hastalıkla ilgili farkındalığın önemine dikkat çekerek, hayati bilgiler paylaştı:

Vücuda nasıl yayılır?

Bakteriler başta olmak üzere çeşitli mikroorganizmalara bağlı olarak meydana gelir. 
Hastalık çoğunlukla, hastanın kendi ağız, boğaz veya sindirim kanalında bulunan mikropların akciğere ulaşmasıyla meydana gelir. Normal durumda hastalığa neden olmayan bu mikroplar, bağışıklığı zayıflamış kişilerde pnömoni oluşturur.

Kimler risk altında?

İleri yaş, kronik hastalıklar (KOAH, bronşektazi, akciğer kanseri, karaciğer hastalıklar, böbrek yetersizliği, şeker hastalığı, bilinç kaybıyla seyreden nörolojik hastalıklar, yemek borusu hastalıkları, kanser hastalığı), sigara kullanımı, alkol, kusma ve aspirasyon, uzun süreli ameliyatlar, grip ve aşırı soğuğa maruz kalma risk faktörleridir. Bebeklerde, çocuklarda, yaşlılarda ve kronik hastalığı olanlarda hastalık yaygın ve öldürücüdür.

İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk

Bulaşıcı mıdır?

Zatürreye sebep olan bakteri, virüs ve mantarlar, yakın temas sonucunda ve solunum yoluyla alınır. Dolayısıyla zatürre bulaşıcı hastalıklar sınıfına girer. Özellikle kalabalık alanlarda daha hızlı yayılır.

Nelere yol açabilir?

Zatürre mikrobu (pnömokok) akciğer enfeksiyonu dışında sepsis, menenjit, sinüzit, orta kulak iltihabı yaparak ciddi enfeksiyonlara ve özellikle yaşlılarda sık ölümlere neden olmaktadır.

Bu belirtileri ciddiye alın

Titreme ile yükselen ateş, öksürük, balgam, göğsün yanlarında ağrı, bazen nefes darlığı ve vücutta morarmalar en sık belirtilerdir. Hastalık bir üst solunum yol enfeksiyonu gibi başlayıp pnömoni ile sonlanabilmektedir. 
Genel durum oldukça bozuktur. Pas rengi balgam, balgamda kan görülmesi önemli belirtilerdir. 
Hastanın solunum sayısı artmıştır. Özellikle yaşlılarda hastalık ateş olmadan seyredebilir. 
Yaşlı bir hastanın genel durumunda bozulma, bilincinde bir değişiklik, psikolojik durumunda bir farklılık pnömoniyi düşündürmelidir. 

Gripten sonra dikkatli olun!

Grip ve zatürre kış aylarının en sık görülen iki hastalığıdır. Grip özellikle yaşlılarda zatürreye yol açabilmektedir. 
Yani grip sonrası viral zatürre gelişebilir. Bu nedenle gripte bağışıklığın güçlü tutulması önemlidir. Bazen de grip sonrası ortaya çıkan solunum yollarındaki değişiklikler ve bağışıklık sisteminin bozulması sonucu ‘süper enfeksiyon’ denilen bakterilerin de tabloya eklenmesiyle hastalık ağırlaşmaktadır.

Teşhisi kolay mıdır?

Hastalığın tanısı kan testleri, akciğer grafisi ve balgam kültürüyle konabilir. Tedavide uygun antibiyotikler ve destekleyici ilaçlar kullanılır. Bol sıvı tüketimi, istirahat ve ilaçların düzenli kullanımı iyileşme sürecini hızlandırır. Gerekirse hastane yatışı da yapılabilir.

Nelere dikkat edilmeli?

Hastalığa karşı; grip ve zatürre aşılarının yanı sıra sık sık el yıkamanın, hastalıklı kişilerden uzak durmanın, hasta kişilerin kişisel eşyalarının kullanılmamasının önemi büyüktür. Dengeli beslenme, sigara ve alkol kullanmama, stresi azaltma, altta yatan kronik ve nörolojik hastalıkların uygun şekilde tedavisi de son     derece önemlidir. 

En etkili korunma yolu

Pnömoni en sık ve öldürücü enfeksiyon hastalıklardan biridir. Aşı son derece koruyucudur. Özellikle risk faktörü olan kişilerin mutlaka yaptırması önerilmektedir. 
18 yaş ve sonrası bağışıklığı baskılanmış hastalar (kanser, kronik böbrek yetersizliği, nefrotik sendrom, kronik karaciğer hastalığı), kalp hastalığı olan kişiler, dalağı çıkarılanlar, beyin omurilik sıvısı kaçağı olanlar, bilinç kaybı ile seyreden nörolojik hastalığı olanlar, çok sigara içenlerde, astımı olanlarda ve diyabetik hastalarda pnömoni aşısının yapılması özellikle önerilmektedir. 
Risk faktörü olan kişilerde 18-65 yaşları arasında 1-2 doz, 65 yaş sonrası ise herkese bir kez yapılmalıdır. 
Aşı yılın herhangi bir döneminde yapılabilir ve en az 5 yıl koruyucudur.

www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.